Dạng bài True/False/Not Given (hoặc Yes/No/Not Given) là “khắc tinh” của hầu hết thí sinh IELTS. Ranh giới giữa FALSE và NOT GIVEN rất dễ nhầm lẫn nếu bạn suy diễn theo cảm tính cá nhân. Hãy áp dụng công thức tư duy toán học sau:
Định nghĩa chuẩn xác tuyệt đối:
- TRUE / YES: Thông tin trong câu hỏi hoàn toàn trùng khớp hoặc được diễn đạt bằng từ đồng nghĩa (paraphrase) với bài đọc.
- FALSE / NO: Thông tin trong câu hỏi TRÁI NGƯỢC, MÂU THUẪN hoặc BÁC BỎ thông tin trong bài đọc. Tức là nếu thông tin trong bài là Đúng, thì câu hỏi chắc chắn là Sai.
- NOT GIVEN: Bài đọc không nhắc tới thông tin đó, HOẶC bài đọc có nhắc đến một vài từ khóa nhưng KHÔNG ĐỦ CƠ SỞ để khẳng định câu hỏi đúng hay sai.
Bài kiểm tra mâu thuẫn (The Contradiction Test): Khi phân vân giữa FALSE và NOT GIVEN, hãy tự hỏi: “Mình có thể chứng minh thông tin trong câu hỏi là SAI 100% dựa vào một câu cụ thể trong bài không?”.
- Nếu bạn tìm được một câu nói ngược lại: Đó là FALSE.
- Nếu bạn không thể tìm thấy câu nào chứng minh nó sai, mà chỉ thấy “bài không nói tới khía cạnh này”: Đó là NOT GIVEN.
Chú ý các từ hạn định chỉ tần suất và mức độ (Qualifiers):
IELTS cực kỳ thích gài bẫy thí sinh bằng các từ chỉ mức độ:
- Bài đọc: “Some species of birds can migrate long distances.” (Một số loài).
- Câu hỏi: “All birds migrate in the winter.” (Tất cả loài).
-> Có sự mâu thuẫn trực tiếp giữa “Some” và “All” -> Đáp án là FALSE. - Nhưng nếu bài đọc: “Apples are popular in Vietnam.” Câu hỏi: “Apples are the most popular fruit in Vietnam.” -> Bài không so sánh táo với các loại quả khác -> Đáp án chắc chắn là NOT GIVEN!
FALSE phải chứng minh được mâu thuẫn trái ngược; NOT GIVEN là không đủ căn cứ kết luận; cảnh giác với các từ chỉ mức độ (all, only, always).
HÀNH ĐỘNG THỰC HÀNH NGAY:
- Gạch chân các từ hạn định mức độ cực đoan (always, never, only, completely, entirely) trong câu hỏi.
- Áp dụng Contradiction Test khi phân vân giữa False và Not Given.
- Tuyệt đối không dùng kiến thức thực tế bên ngoài để phán đoán, chỉ tin vào những gì viết trên giấy.
LỖI SAI PHỔ BIẾN CẦN TRÁNH:
- Tự suy diễn logic đời thường (ngoài đời đúng thì cho là True dù bài không nhắc).
- Nhầm lẫn giữa ghi TRUE/FALSE/NOT GIVEN với YES/NO/NOT GIVEN trong phiếu trả lời.