Phương pháp làm đề văn nghị luận chuyên Văn sở Hà Nội 2025

“Con người giống như những ô cửa kính màu. Những ô cửa này sẽ sáng lấp lánh khi mặt trời chiếu toả, nhưng khi đêm xuống, vẻ đẹp thực sự của chúng sẽ chỉ tỏ lộ khi có ánh sáng từ bên trong.”
(Theo Những nụ hồng xanh, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2024)

“Bạn phải trở thành ánh sáng cho chính mình.”
(Theo Vẻ đẹp của cuộc sống, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2025)

Từ những gợi dẫn trên, hãy trình bày suy nghĩ về ánh sáng riêng bên trong mỗi người. (4 điểm)

Từ khóa trọng tâm:

Ánh sáng bên trong mỗi người: ẩn dụ cho những phẩm chất tốt đẹp, giá trị sống, nội lực, nghị lực, bản lĩnh, niềm tin, lý tưởng, lòng nhân ái…
“Bạn phải trở thành ánh sáng cho chính mình”: nhấn mạnh sự tự chủ, chủ động phát triển và toả sáng bằng chính nội lực của mình.

Yêu cầu nội dung chính:

Giải thích hình ảnh “ánh sáng bên trong”: đó là vẻ đẹp nội tâm, là những điều tốt đẹp ẩn sâu bên trong con người.
Khẳng định vai trò, ý nghĩa của ánh sáng nội tâm:
- Là yếu tố giúp con người vượt qua hoàn cảnh khó khăn.
- Là nguồn động lực giúp con người sống có ý nghĩa và phát triển bền vững.
- Thể hiện bản lĩnh, cá tính, sự tử tế, chân thành và nghị lực vượt lên chính mình.
Bàn luận mở rộng:
- Phê phán lối sống chỉ chạy theo vẻ ngoài, không bồi dưỡng nội tâm.
- Đề cao những người biết tự rèn luyện, nuôi dưỡng “ánh sáng” trong tâm hồn.
Liên hệ bản thân: Trình bày suy nghĩ cá nhân, định hướng sống tích cực, chân thật, biết trau dồi giá trị bên trong.

Hình thức:

Bài văn khoảng 600 chữ.
Mạch lạc, rõ ràng, có dẫn chứng phù hợp, cảm xúc chân thành.

Tóm tắt phương pháp làm bài nghị luận xã hội dạng tư tưởng – đạo lý:

Mở bài:
- Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề.
- Nêu khái quát nội dung cần bàn luận (ở đây là “ánh sáng bên trong mỗi người”).
Thân bài:
- Giải thích ý nghĩa hình ảnh ẩn dụ “ánh sáng bên trong”.
- Phân tích vai trò, tác dụng của ánh sáng nội tâm trong đời sống.
- Bình luận – mở rộng:
  - So sánh giữa ánh sáng bên trong và vẻ ngoài.
  - Phê phán những người sống lệch lạc.
  - Nêu ý nghĩa của việc tự rèn luyện, tỏa sáng bằng chính nội lực.
- Liên hệ bản thân: chia sẻ quan điểm sống, bài học rút ra.
Kết bài:
- Khẳng định lại giá trị của ánh sáng nội tâm.
- Lời nhắn nhủ hoặc mở rộng nhẹ nhàng.

Bài văn mẫu: Suy nghĩ về ánh sáng riêng bên trong mỗi người

Trong cuộc sống, có những vẻ đẹp khiến ta rung động ngay từ ánh nhìn đầu tiên, nhưng cũng có những giá trị âm thầm, chỉ bừng sáng khi ta đủ sâu lắng để cảm nhận. Hai câu trích dẫn trong đề bài đã gợi lên một hình ảnh đẹp: con người như những ô cửa kính màu, chỉ thực sự tỏa sáng khi có ánh sáng từ bên trong. Điều đó khiến ta suy nghĩ về thứ ánh sáng nội tại – vẻ đẹp tinh thần, nghị lực và bản lĩnh nằm sâu trong mỗi con người.

“Ánh sáng bên trong” là một hình ảnh ẩn dụ giàu sức gợi. Đó không phải ánh sáng vật lý mà là những phẩm chất như lòng nhân ái, sự kiên cường, niềm tin sống, khát vọng vươn lên và bản lĩnh vượt qua nghịch cảnh. Mỗi người đều có khả năng toả sáng theo cách riêng của mình, nhưng ánh sáng đó không phải tự nhiên mà có – nó cần được nuôi dưỡng, rèn luyện và gìn giữ bằng trải nghiệm sống, ý chí và thái độ tích cực.

Trong một thế giới nhiều biến động, ánh sáng nội tâm chính là la bàn để con người giữ vững hướng đi. Khi hoàn cảnh bên ngoài không thuận lợi – giống như bóng đêm buông xuống – thì chỉ có ánh sáng bên trong mới giúp ta tiếp tục bước tiếp. Có những người dù nghèo khó, bệnh tật hay đơn độc, nhưng vẫn sống tử tế, vẫn lạc quan, vẫn nỗ lực – chính họ là minh chứng rõ ràng nhất cho thứ ánh sáng âm thầm mà mạnh mẽ ấy.

Tuy nhiên, không phải ai cũng ý thức được giá trị của ánh sáng nội tâm. Có người chỉ chăm chút cho vẻ ngoài, sống giả tạo, chạy theo vật chất hay sự công nhận hời hợt từ người khác. Những con người ấy dễ rơi vào khủng hoảng khi mất đi ánh hào quang bên ngoài, vì bên trong họ trống rỗng, yếu ớt và dễ gục ngã. Ngược lại, những ai biết quay vào bên trong, biết học hỏi, trau dồi và tự thắp sáng mình, thì dù gặp khó khăn vẫn kiên cường và lan toả được giá trị sống tích cực.

Bản thân em cũng từng có lúc nghi ngờ chính mình, cảm thấy mờ nhạt giữa đám đông. Nhưng dần dần em nhận ra: thay vì mong ai đó đến giúp mình toả sáng, em cần học cách tự tạo ánh sáng cho bản thân – bằng việc sống trung thực, dũng cảm theo đuổi điều mình tin đúng, và kiên trì với hành trình phát triển nội lực mỗi ngày. Chính ánh sáng đó giúp em bước tiếp, ngay cả khi không ai thấy hoặc vỗ tay.

Ánh sáng bên trong mỗi người là tài sản quý giá mà không ai có thể lấy mất. Đó là điều khiến mỗi con người trở nên độc đáo, bền vững và có khả năng lan toả. Hãy học cách lắng nghe, bồi đắp và tự tin toả sáng từ bên trong mình, bởi như ai đó đã nói: “Khi bạn trở thành ánh sáng, bạn sẽ không sợ bóng tối nữa.”

...