Thầy sẽ hướng dẫn các em bí quyết chinh phục dạng toán “So sánh các số có nhiều chữ số” một cách nhanh nhất, dễ hiểu và giúp các em tránh xa những “cái bẫy” dễ sai sót. Hãy cùng thầy khám phá hai “vũ khí” bí mật tương ứng với hai trường hợp cốt lõi dưới đây nhé!
Vũ khí thứ nhất: Khi hai số có số lượng chữ số khác nhau
Đây là trường hợp dễ nhất nhưng lại là nơi các em dễ chủ quan nhất. Quy tắc vàng ở đây vô cùng đơn giản: Số nào có nhiều chữ số hơn thì số đó lớn hơn. Ngược lại, số nào có ít chữ số hơn thì số đó bé hơn.
Một lỗi phổ biến mà các em thường mắc phải là chỉ nhìn vào chữ số đầu tiên bên trái rồi vội vàng kết luận. Chẳng hạn, khi đối mặt với phép tính: 9 876 [ … ] 10 234
Nhiều bạn thấy chữ số 9 lớn hơn chữ số 1 nên vội vàng điền dấu lớn hơn ( > ). Đó là một sai lầm đáng tiếc! Để khắc phục, thầy khuyên các em luôn làm một động tác đầu tiên là đếm số chữ số: Số 9 876 có 4 chữ số. Số 10 234 có 5 chữ số.
Vì 4 chữ số ít hơn 5 chữ số nên ta có kết quả chính xác là: 9 876 < 10 234
Hãy tập thói quen dùng bút chì chấm nhẹ dưới từng chữ số hoặc ghi số lượng chữ số ngay phía trên đầu của mỗi số để không bao giờ bị nhầm lẫn.
Vũ khí thứ hai: Khi hai số có số lượng chữ số bằng nhau
Trường hợp này xuất hiện khi chúng ta gặp hai số có số lượng chữ số hoàn toàn bằng nhau. Lúc này, các em sẽ tiến hành so sánh từng cặp chữ số ở cùng một hàng, bắt đầu lần lượt từ trái sang phải, tức là từ hàng cao nhất đến hàng thấp nhất. Ngay khi tìm thấy cặp chữ số đầu tiên khác nhau, chữ số nào lớn hơn thì số chứa nó sẽ lớn hơn.
Ở phần này, các em rất dễ nhìn lệch hàng dẫn đến so sánh nhầm, đặc biệt là khi các số có quá nhiều chữ số thuộc lớp triệu hay lớp nghìn. Ví dụ, khi chúng ta cần so sánh hai số sau: 235 467 [ … ] 235 812
Quan sát từ trái sang phải, các em sẽ thấy ba chữ số đầu tiên ở hàng trăm nghìn, chục nghìn và nghìn của hai số đều giống nhau hoàn toàn: Hàng trăm nghìn: 2 = 2 Hàng chục nghìn: 3 = 3 Hàng nghìn: 5 = 5
Tuy nhiên, khi xét đến hàng tiếp theo là hàng trăm, chúng ta phát hiện sự khác biệt: Hàng trăm: 4 < 8
Ngay tại vị trí này, vì 4 bé hơn 8 nên chúng ta kết luận được ngay: 235 467 < 235 812
Cách khắc phục hiệu quả nhất cho lỗi nhìn lệch hàng là các em hãy đặt bút nháp viết hai số thẳng cột với nhau: hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng trăm thẳng hàng trăm. Sau đó, dùng một cây thước kẻ che từ phải qua trái, chỉ để lộ hàng cao nhất bên trái rồi dịch chuyển thước dần sang phải để so sánh từng hàng một. Cách này giúp mắt các em tập trung đúng hàng và không bị hoa mắt bởi dãy số dài.
Một sai sót kinh điển khác mà thầy thấy nhiều bạn mắc phải là sự lúng túng khi gặp các chữ số 0 nằm ở giữa số hoặc đọc sai cấu tạo số do viết các chữ số quá sát nhau. Để giải quyết triệt để vấn đề này, các em cần nhớ quy tắc viết số theo từng lớp: cứ ba chữ số tạo thành một lớp và giữa các lớp nên có một khoảng cách nhỏ bằng khoảng một chữ số 0. Việc phân tách rõ ràng lớp triệu, lớp nghìn và lớp đơn vị như cách thầy viết dưới đây sẽ giúp các em nhìn rõ cấu tạo số để so sánh trực quan hơn: Số thứ nhất: 125 004 320 Số thứ hai: 125 008 100
Hệ thống bài tập thực hành dành cho các em
Bài tập 1: Điền dấu ( >, <, = ) thích hợp vào chỗ trống
Câu A: So sánh giữa hai số có số chữ số khác nhau: 89 432 [ … ] 102 105
Mẹo giải: Số bên trái có 5 chữ số, số bên phải có 6 chữ số. Đáp án: 89 432 < 102 105
Câu B: So sánh giữa hai số có số chữ số bằng nhau: 456 789 [ … ] 456 399
Mẹo giải: Cả hai số đều có 6 chữ số. So sánh từ trái sang phải, các hàng trăm nghìn (4), chục nghìn (5), nghìn (6) đều bằng nhau. Đến hàng trăm, ta có 7 lớn hơn 3. Đáp án: 456 789 > 456 399
Câu C: So sánh số ở dạng cấu tạo lớp: 2 135 000 [ … ] 2 135 000
Mẹo giải: Cả hai số đều có 7 chữ số và tất cả các chữ số ở các hàng tương ứng đều giống nhau từng đôi một. Đáp án: 2 135 000 = 2 135 000
Bài tập 2: Sắp xếp các số sau theo thứ tự từ bé đến lớn
Cho dãy số chứa nhiều chữ số bao gồm: 543 210 ; 54 321 ; 543 900 ; 1 002 000
Mẹo giải từng bước của thầy:
Bước thứ nhất, chúng ta phân loại theo số lượng chữ số để tìm ngay ra số nhỏ nhất và số lớn nhất. Số nhỏ nhất chắc chắn là 54 321 vì nó chỉ có 5 chữ số. Số lớn nhất chắc chắn là 1 002 000 vì nó có tới 7 chữ số.
Bước thứ hai, chúng ta còn lại hai số có cùng 6 chữ số là 543 210 và 543 900. Tiến hành so sánh từ trái sang phải, các em thấy các hàng trăm nghìn (5), chục nghìn (4), nghìn (3) đều bằng nhau. Đến hàng trăm, số thứ nhất có chữ số 2, số thứ hai có chữ số 9. Vì 2 bé hơn 9 nên số 543 210 bé hơn số 543 900.
Kết quả sắp xếp hoàn chỉnh từ bé đến lớn sẽ là: 54 321 —> 543 210 —> 543 900 —> 1 002 000
Chỉ cần các em luôn thực hiện đúng các bước so sánh rõ ràng và rành mạch như trên, kết hợp với việc viết số cẩn thận, thầy tin chắc rằng dạng toán này sẽ trở nên vô cùng dễ dàng. Chúc các em luôn tự tin học tốt và đạt điểm tuyệt đối nhé!
