Có ba yếu tố quan trọng giúp giải thích tỷ lệ sống sót cao bất thường trong vụ tai nạn của chuyến bay J2-8243 của Azerbaijan Airlines (máy bay Embraer E190AR, số đăng ký 4K-AZ65):
Thứ nhất, phi công đã có những nỗ lực xuất sắc trong việc kiểm soát máy bay trước khi hạ cánh. Họ đã phải đối mặt với một thách thức cực kỳ lớn – theo tính toán từ định lý động lượng, một con chim nhỏ chỉ 0,45kg khi va chạm với máy bay ở tốc độ 960km/h có thể tạo ra lực va đập lên tới 216.000N. Ngay cả ở tốc độ thấp 80km/h, lực va đập vẫn đạt 1.500N. Với một đàn chim, thiệt hại có thể còn nghiêm trọng hơn nhiều. Tuy nhiên, qua việc bay vòng nhiều lần trên Biển Caspian và cố gắng tìm góc hạ cánh tối ưu, phi công đã thành công trong việc giảm thiểu tác động của va chạm.
Thứ hai, hành trình bay bất thường của máy bay – từ việc chuyển hướng từ Baku đến Grozny (thường mất 57 phút) sang việc bay qua toàn bộ Biển Caspian để tới Aktau, Kazakhstan – đã cho phi hành đoàn thời gian để chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp. Điều này khác với nhiều vụ tai nạn do va chạm với chim khác, khi phi công thường có rất ít thời gian phản ứng trước khi xảy ra thảm họa hàng không loại A (theo phân loại của Liên đoàn Hàng không Quốc tế).
Thứ ba, cấu trúc máy bay Embraer 190 đã thể hiện độ bền đáng kinh ngạc. Mặc dù hệ thống fly-by-wire và các thiết bị điện tử (vốn rất mỏng manh trước va chạm) có thể đã bị hư hỏng, phần thân máy bay, đặc biệt là nửa sau, vẫn được bảo toàn tương đối nguyên vẹn sau cú va chạm và vụ nổ. Điều này tương đồng với vụ “Phép màu trên sông Hudson” năm 2009, khi toàn bộ 155 người trên chuyến bay 1549 của US Airways sống sót nhờ kỹ năng của phi công và độ bền của máy bay.
Có thể so sánh tỷ lệ sống sót này với một trường hợp nổi tiếng khác – vụ tai nạn máy bay ở dãy Andes năm 1972, khi chỉ 16 trong số 45 người sống sót sau 72 ngày. Trong vụ tai nạn ở Kazakhstan này, việc có hơn 20 người sống sót là một kết quả đáng kinh ngạc, đặc biệt khi xét đến mức độ nghiêm trọng của va chạm với chim – một loại thảm họa mà ngay cả máy bay quân sự cũng khó có thể chống chọi được.
Chiếc máy bay Embraer 190 bay từ Baku tới Grozny bị rơi sáng 25/12 gần thành phố Aktau ở miền Tây Kazakhstan. Trên máy bay có 62 hành khách và 5 thành viên phi hành đoàn. Được biết, trong số các hành khách có 16 người Nga, 37 công dân Azerbaijan, 6 người Kazakhstan và 3 người Kyrgyzstan.
Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev cho biết máy bay đã thay đổi lộ trình do thời tiết xấu. Tai nạn xảy ra khi hạ cánh ở Aktau. Người đứng đầu nhà nước nhấn mạnh có nhiều giả thuyết khác nhau về những gì đã xảy ra và kêu gọi chờ cho đến khi kết thúc cuộc điều tra.