Viêm cơ hoại tử là một tình trạng nhiễm trùng rất nặng ở mô cơ, trong đó tế bào cơ bị phá hủy nhanh chóng và có thể lan rộng chỉ trong thời gian ngắn. Đây là bệnh hiếm nhưng cực kỳ nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Nguyên nhân thường gặp nhất là vi khuẩn xâm nhập vào cơ, phổ biến là liên cầu khuẩn nhóm A, tụ cầu vàng hoặc vi khuẩn kỵ khí như Clostridium. Vi khuẩn có thể vào cơ thể qua vết thương hở, vết phẫu thuật, chấn thương kín, tiêm chích không vô trùng, thậm chí đôi khi không tìm thấy rõ “cửa ngõ” xâm nhập. Khi vào mô cơ, vi khuẩn tiết độc tố làm cơ bị hoại tử rất nhanh.
Một số trường hợp xảy ra sau khi cơ bị tổn thương do tai nạn, vận động quá mức hoặc suy giảm miễn dịch, dù bên ngoài da nhìn gần như bình thường. Người mắc đái tháo đường, bệnh mạch máu, nghiện rượu hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ cao hơn.
Triệu chứng ban đầu dễ gây nhầm lẫn. Người bệnh có thể đau cơ dữ dội, đau tăng nhanh và đau nhiều hơn mức tổn thương nhìn thấy bên ngoài. Sau đó vùng da có thể sưng, nóng, đỏ, đổi màu tím hoặc đen, kèm sốt cao, mệt lả, tụt huyết áp, rối loạn ý thức. Khi bệnh tiến triển, độc tố đi vào máu gây nhiễm trùng huyết và suy đa cơ quan.
Cơ chế nguy hiểm nằm ở chỗ vi khuẩn tiết độc tố phá hủy cơ và mạch máu, khiến thuốc kháng sinh khó thấm tới vùng nhiễm trùng. Vì vậy bệnh lan rất nhanh và dễ gây nhiễm trùng huyết.
Điều trị bắt buộc phải thực hiện tại bệnh viện, thường là khoa hồi sức hoặc ngoại khoa. Nguyên tắc điều trị gồm ba trụ cột. Thứ nhất là dùng kháng sinh phổ rộng liều cao đường tĩnh mạch ngay khi nghi ngờ, sau đó điều chỉnh theo kết quả cấy vi khuẩn. Thứ hai, và quan trọng nhất, là phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ mô cơ đã hoại tử. Đây là bước quyết định sống còn, vì nếu không loại bỏ ổ nhiễm trùng thì kháng sinh không đủ hiệu quả. Thứ ba là hồi sức tích cực, bao gồm truyền dịch, kiểm soát huyết áp, hỗ trợ hô hấp và điều trị suy đa cơ quan nếu có.
Trong một số trường hợp nặng, người bệnh có thể cần mổ nhiều lần, thậm chí phải cắt bỏ một phần chi để cứu tính mạng. Tỷ lệ tử vong vẫn cao nếu phát hiện muộn.
Viêm cơ hoại tử không phải là viêm cơ thông thường mà là một dạng nhiễm trùng ác tính, tiến triển rất nhanh và nguy hiểm. Nếu có đau cơ dữ dội bất thường, kèm sốt và tình trạng toàn thân xấu đi nhanh, cần đi cấp cứu ngay, không nên chờ đợi hay tự điều trị tại nhà.
