Bộ Công an Trung Quốc có bao nhiêu cục?

Bộ Công an (MPS) phụ trách quản lý lực lượng Cảnh sát quốc gia, duy trì trật tự an toàn xã hội, phòng chống tội phạm hình sự, quản lý cư trú, giao thông và an ninh nội địa. Bộ An ninh Quốc gia (MSS) là cơ quan tình báo, phản gián và bảo vệ an ninh quốc gia chuyên trách.

Do đặc thù ngành an ninh, website chính thức của MSS không công khai toàn bộ sơ đồ tổ chức, cơ cấu nội bộ cũng như danh sách chi tiết các đơn vị trực thuộc. Vì vậy, những thông tin dưới đây phần MSS được tổng hợp từ các công trình phân tích, báo cáo học thuật của các nhà nghiên cứu chính trị, viện chính sách quốc tế và các nguồn tin khai thác công khai (OSINT).

Bộ Công an Trung Quốc (MPS) gồm bao nhiêu Cục?

Theo công bố chính thức trên website của Bộ, cơ cấu lãnh đạo và các cơ quan chuyên môn của MPS bao gồm:

Ban Lãnh đạo Bộ

Bộ trưởng & Bí thư Đảng ủy: Ông Vương Tiểu Hồng (Wang Xiaohong) – Bí thư Ban Bí thư Trung ương, Ủy viên Quốc vụ viện.
Thứ trưởng Thường trực / Phó Bí thư Đảng ủy: Ông Tề Diên Quân (Qi Yanjun).
Trưởng nhóm Kiểm tra Kỷ luật: Bà Nhiệm Hữu Rồng (Ren Airong) – Trưởng nhóm Kiểm tra Kỷ luật Trung ương và Ủy ban Giám sát Quốc gia tại Bộ Công an.
Các Thứ trưởng & Ủy viên Đảng ủy:
- Ông Hứa Đại Đồng (Xu Datong) – Thứ trưởng.
- Ông Vương Chí Trung (Wang Zhizhong) – Thứ trưởng kiêm Giám đốc Cục Quản lý Di dân Quốc gia.
- Ông Lăng Chí Phong (Ling Zhifeng) – Thứ trưởng.
- Ông Giả Lợi Quân (Jia Lijun) – Ủy viên Đảng ủy, Giám đốc Ban Chính trị.
- Ông Dương Vệ Lâm (Sun Weilin / Yang Weilin) – Thứ trưởng.
- Ông Tần Vận Bưu (Qin Yunbiao) – Ủy viên Đảng ủy kiêm Giám đốc Sở Công an thành phố Bắc Kinh.
- Ông Tào Kỳ (Cao Qi) – Ủy viên chuyên trách chống khủng bố.
- Ông Lữ Vũ Quảng (Lu Wuqin) – Thứ trưởng.

Các Cục, Vụ chuyên trách trực thuộc (Công khai trên website)

Văn phòng Tổng cục (办公厅): Điều hành hành chính chung.
Trung tâm Tình báo và Chỉ huy: Xử lý tình huống khẩn cấp, tiếp nhận thông tin.
Văn phòng Nghiên cứu: Nghiên cứu chính sách, chiến lược.
Giám sát và Kiểm toán (thuộc Cục Công tác Chính trị (hoặc Ban Chính trị – Bộ Công an).
Đào tạo Nhân sự, Tin tức và Tuyên truyền (thuộc Cục Công tác Chính trị (hoặc Ban Chính trị – Bộ Công an).
Điều tra Tội phạm Kinh tế (Cục 2): Xử lý tội phạm tài chính, tiền tệ, buôn lậu.
Quản lý An ninh Công cộng / Trật tự (Cục 3): Quản lý hành chính, hộ khẩu, vũ khí.
Điều tra Hình sự (Cục 5): Xử lý trọng án, tội phạm có tổ chức.
Chống Khủng bố (Cục 6).
Điều tra Tội phạm Thực phẩm, Dược phẩm và Môi trường (Cục 7).
Cảnh vệ Đặc biệt / Đắc nhiệm (Cục 8): Bảo vệ cán bộ, mục tiêu quan trọng.
Cảnh sát Đường sắt (Cục 10).
An ninh Mạng (Cục 11): Chống tội phạm công nghệ cao, an toàn thông tin mạng.
Quản lý Nhà tù / Trại tạm giam (Cục 13).
Hỗ trợ Cảnh sát / Hậu cần (Cục 16).
Quản lý Giao thông (Cục 17): Cảnh sát giao thông toàn quốc.
Pháp luật (Cục 18).
Hợp tác Quốc tế (Cục 19): Interpol, dẫn độ tội phạm.
Trang thiết bị và Tài chính (Cục 20).
Kiểm soát Ma túy (Cục 21).
Khoa học Công nghệ và Thông tin (Cục 22).
Các lực lượng Công an chuyên ngành trực thuộc/phối hợp: Cục Chống buôn lậu (thuộc Tổng cục Hải quan) và Cục Công an Hàng không Dân dụng.
Cơ quan trực thuộc quản lý: Cục Quản lý Di dân Quốc gia.

4. Khối Viện Nghiên cứu & Trường Đại học Trực thuộc

Bên cạnh các cục nghiệp vụ, Bộ Công an Trung Quốc còn trực tiếp quản lý các cơ sở nghiên cứu và hệ thống học viện đào tạo cán bộ:

Khối Viện Nghiên cứu: Viện Khoa học Hình sự (Institute of Forensic Science), Viện Nghiên cứu 1, Viện Nghiên cứu 3, Trung tâm Dữ liệu Lớn.
Khối Trường Đại học / Học viện:
- Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc (People’s Public Security University of China)
- Đại học Cảnh sát Nhân dân Trung Quốc (China People’s Police University)
- Đại học Cảnh sát Điều tra Hình sự Trung Quốc (Criminal Investigation Police University of China)
- Đại học Cảnh sát Trịnh Châu
- Đại học Cảnh sát Nam Kinh

Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc (MSS) gồm những cơ quan nào?

Theo các tài liệu nghiên cứu quốc tế, cơ cấu hành chính của MSS gồm khoảng 18 Cục chuyên trách (được đánh số thứ tự), kết hợp với các đơn vị phân tích chiến lược và cơ sở đào tạo sĩ quan riêng biệt.

1. Ban Lãnh đạo Bộ

Bộ trưởng: Thường là thành viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, giữ vai trò quan trọng trong Ủy ban Công tác Nội chính và Pháp luật Trung ương.
Thứ trưởng: Gồm từ 4 đến 5 Thứ trưởng phân công phụ trách các mảng cốt lõi: Tình báo đối ngoại, Phản gián nội địa, Tình báo kỹ thuật/mạng, An ninh nội bộ và Đào tạo/Hợp tác.

2. Các Cục Nghiệp vụ Chuyên trách (Đánh số thứ tự)

Khác với MPS công khai, danh tính và nhiệm vụ cụ thể của các Cục thuộc MSS mang tính bảo mật cao và được chia theo khu vực địa lý hoặc chuyên môn nghiệp vụ:

Cục 1 – Cục Thu thập Tình báo Địa phương (Tình báo Đối ngoại): Phụ trách xây dựng và quản lý mạng lưới gián điệp, thu thập tình báo chiến lược ở nước ngoài.
Cục 2 – Cục Tình báo Địa lý: Chuyên trách thu thập thông tin và vận hành các chiến dịch theo địa bàn trọng điểm (Bắc Mỹ, Châu Âu, Châu Á – Thái Bình Dương…).
Cục 3 – Cục Phản gián (Counterintelligence): Phát hiện, theo dõi và đấu tranh chống lại lực lượng gián điệp hoặc tình báo nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ Trung Quốc.
Cục 4 – Cục An ninh Chính trị Nội địa: Giám sát, ngăn ngừa các nguy cơ đe dọa an toàn thể chế và an ninh quốc gia từ bên trong.
Cục 5 – Cục Tình báo Kỹ thuật: Phụ trách trinh sát kỹ thuật, giải mã, thu chặn thông tin viễn thông và tín hiệu quốc tế.
Cục 8 – Cục Phân tích & Tình báo Chiến lược: Tiếp nhận, xử lý và tổng hợp dữ liệu tình báo từ tất cả các nguồn để lập báo cáo chiến lược trình lãnh đạo cấp cao.
Cục 9 – Cục An ninh Nội bộ & Tự kiểm (Cục Phản gián nội bộ): Giám sát tính trung thành, kỷ luật và an toàn thông tin của cán bộ, sĩ quan trong chính lực lượng MSS.
Cục 10 – Cục Hợp tác Quốc tế: Phụ trách duy trì kênh liên lạc và trao đổi thông tin tình báo chính thức với các cơ quan an ninh đối tác nước ngoài.
Cục 11 – Cục Tác chiến Không gian Mạng & An ninh Dữ liệu: Phụ trách thu thập tình báo mạng, an ninh dữ liệu quốc gia và các chiến dịch phòng thủ/tấn công trên không gian mạng.
Cục 12 – Cục Khảo sát Kỹ thuật & Giám sát: Cung cấp trang thiết bị công nghệ cao, phương tiện theo dõi cho các cục nghiệp vụ.
Cục 13, 14 & các Cục khác: Phụ trách giám định kỹ thuật hình sự, quản lý kho hồ sơ dữ liệu tình báo, hậu cần và đảm bảo kỹ thuật.

3. Viện Nghiên cứu & Cơ sở Đào tạo Trực thuộc

MSS vận hành một hệ thống nghiên cứu và đào tạo khép kín, hoàn toàn tách biệt với khối Cảnh sát của Bộ Công an:

Viện Nghiên cứu Quan hệ Quốc tế Đương đại Trung Quốc (CICIR): Về mặt công khai, CICIR là một “think tank” nghiên cứu chính sách đối ngoại lớn nhất Trung Quốc. Về bản chất tổ chức, đây là cơ quan phân tích tình báo, đánh giá chiến lược đối ngoại trực thuộc MSS.
Đại học Quan hệ Quốc tế (UIR – Beijing): Học viện trọng điểm đặt tại Bắc Kinh chuyên đào tạo sĩ quan tình báo, chuyên gia an ninh mạng, phân tích viên và cán bộ ngoại giao chuyên trách cho MSS.
Trung tâm Đánh giá An toàn Thông tin Trung Quốc (CNITSEC): Đơn vị trực thuộc hỗ trợ đánh giá an toàn mạng và kiểm định lỗ hổng bảo mật cấp quốc gia.

4. Hệ thống Quản lý Địa phương

Không giống như Bộ Công an (MPS) có mạng lưới phủ đến tận cấp đồn công an phường/xã, MSS chỉ tổ chức ngành dọc đến cấp Tỉnh/Thành phố trực thuộc trung ương: Sở An ninh Quốc gia (国家安全厅/局).
Ở cấp quận/huyện hoặc khu vực biên giới/cửa khẩu trọng điểm, MSS chỉ đặt các trạm công tác hoặc văn phòng đại diện đặc biệt tùy theo nhu cầu an ninh cụ thể.

...