Tân phó Bí thư TP.HCM Nguyễn Thanh Nghị xuất thân từ gia đình cách mạng, được học hành bài bản, kinh qua nhiều vị trí từ cơ sở đến trung ương.
Như phần lớn chúng ta đều biết, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và phu nhân Nguyễn Thanh Kiệm có ba người con: Nguyễn Thanh Nghị, Nguyễn Thanh Phượng và Nguyễn Minh Triết. Trong khi người con gái Nguyễn Thanh Phượng là doanh nhân thành đạt thì hai người con trai lại theo nghiệp chính trị. Người con út Nguyễn Minh Triết, sinh năm 1988, trình độ Tiến sĩ, hiện là Bí thư T.Ư Đoàn. Còn người con trai cả Nguyễn Thanh Nghị hiện là Phó Bí thư thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Nhìn lại quá trình công tác của anh (tóm tắt dưới đây), có thể thấy anh đã được tôi luyện rất nhiều trong thực tế địa phương:
Từ tháng 6/1999 – 1/2007: Giảng viên tại Bộ môn Kỹ thuật – Khoa học ứng dụng – Trường Đại học Kiến trúc TPHCM; học Thạc sĩ tại Trường Đại học George Washington (Hoa Kỳ); Giảng viên tại Bộ môn Kỹ thuật, Khoa học ứng dụng, Trường Đại học Kiến trúc TPHCM; học Tiến sĩ tại Trường Đại học George Washington (Hoa Kỳ); Giảng viên tại Khoa Xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc TPHCM.
Từ tháng 1/2007 – 12/2008: Trưởng Ban Quản lý đào tạo sau đại học và Quan hệ quốc tế, Trường Đại học Kiến trúc TPHCM.
Từ tháng 12/2008 – 11/2011: Phó Hiệu trưởng, Trưởng phòng Quản lý đào tạo sau đại học và Quan hệ quốc tế, Trường Đại học Kiến trúc TPHCM; Phó Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Kiến trúc TPHCM; Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Khối cơ sở Bộ xây dựng.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng tháng 1/2011, đồng chí được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Từ 11/2011 – 2/2014: Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban cán sự Đảng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng.
Từ tháng 2/2014 – 10/2015: Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang.
Từ tháng 10/2015 – 1/2016: Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Kiên Giang.
Từ tháng 1/2016 – 10/2020: Bí thư Tỉnh ủy Kiên Giang; Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội khóa XIV đơn vị tỉnh Kiên Giang; Bí thư Đảng ủy Quân sự tỉnh Kiên Giang; Đảng ủy viên Đảng ủy Quân khu 9;
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng tháng 1/2016, đồng chí được bầu làm Ủy viên Trung ương Đảng.
Từ tháng 10/2020 – 1/2021: Ủy viên Trung ương Đảng; Ủy viên Ban cán sự Đảng; Thứ Trưởng Bộ Xây dựng.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng tháng 1/2021, đồng chí được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Từ tháng 1/2021 – 4/2021: Ủy viên Trung ương Đảng; Ủy viên Ban cán sự Đảng; Thứ trưởng Bộ Xây dựng.
Ngày 8/4/2021, tại kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XIV được Quốc hội phê chuẩn giữ chức Bộ trưởng Bộ Xây dựng nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV.
Từ tháng 4/2021 đến 1/2025: Ủy viên Trung ương Đảng; Bí thư Ban cán sự Đảng; Bộ trưởng Bộ Xây dựng.
Từ tháng 1/2025: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM.