Corticoid không phải “kẻ xấu”, nhưng dùng sai thì rất rắc rối. Vấn đề là nhiều người uống hoặc bôi mà không hề biết trong thuốc có corticoid hay không. Có vài cách nhận diện khá chắc.
Cách trực tiếp nhất là đọc thành phần trên nhãn thuốc hoặc tờ hướng dẫn. Corticoid thường xuất hiện với các tên quen như prednisolon, prednisone, dexamethason, methylprednisolon, hydrocortison, betamethason. Với thuốc bôi da còn hay gặp clobetasol, mometason, triamcinolon. Nếu thấy những cái tên này thì gần như chắc chắn có corticoid.
Cách gián tiếp là nhìn tác dụng “nhanh bất thường”. Thuốc uống hay thuốc bôi làm giảm đau, giảm ngứa, xẹp viêm rất nhanh chỉ sau một đến hai ngày, đặc biệt trong các bệnh dị ứng, viêm da, đau khớp, viêm mũi. Cảm giác “uống vào thấy khỏe liền” là dấu hiệu rất hay gặp của corticoid. Hiệu quả nhanh nhưng không giải quyết gốc bệnh.
Với thuốc không nhãn mác rõ ràng, nhất là thuốc đông y hoàn, thuốc xách tay, kem bôi da trộn, đây là nhóm nguy cơ cao bị pha corticoid. Nếu dùng lâu mà thấy da mỏng, giãn mạch, đổi màu da, tăng cân, mặt tròn, mệt khi ngừng thuốc thì cần nghĩ đến corticoid ngay.
Cách chắc chắn nhất là hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, mang thuốc đến quầy thuốc uy tín để kiểm tra thành phần. Trong trường hợp nghi ngờ mạnh, cơ sở y tế có thể làm xét nghiệm chuyên biệt để phát hiện corticoid trong thuốc.
Một nguyên tắc dễ nhớ là corticoid chỉ nên dùng khi có chỉ định rõ ràng và thời gian cụ thể. Thuốc càng “thần tốc” càng cần cảnh giác. Kiến thức nhỏ này giúp tránh được rất nhiều rắc rối lớn về sau.
