Thuế đối ứng (tiếng Anh: countervailing duty hoặc CVD) là một loại thuế nhập khẩu đặc biệt được áp dụng bởi một quốc gia nhằm mục đích bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước các khoản trợ cấp không công bằng từ chính phủ của quốc gia xuất khẩu. Khi một quốc gia hoặc công ty nước ngoài nhận được trợ cấp (như hỗ trợ tài chính, giảm thuế, hoặc các ưu đãi khác) từ chính phủ của họ, điều này có thể giúp họ bán hàng hóa với giá thấp hơn trên thị trường quốc tế, gây thiệt hại cho các nhà sản xuất trong nước của quốc gia nhập khẩu. Thuế đối ứng được áp dụng để “đối ứng” lại lợi thế không công bằng đó, bằng cách tăng giá hàng hóa nhập khẩu lên mức tương đương với giá thị trường công bằng.
Ví dụ: Nếu một công ty thép ở nước A được chính phủ trợ cấp để bán thép rẻ hơn ra thị trường thế giới, nước B có thể áp thuế đối ứng lên thép nhập từ nước A để bảo vệ ngành thép nội địa của mình.
Thuế này thường được áp dụng sau khi có cuộc điều tra chính thức (thường do tổ chức như WTO giám sát) để xác định rằng trợ cấp thực sự tồn tại và gây thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước.
Thuế đối ứng này khác với thuế có đi có lại mà Trump vừa áp dụng lên các nước trên thế giới.
Thuế có đi có lại là gì?
Donald Trump thường sử dụng: reciprocal tax (thuế có đi có lại). Đây không phải là “thuế đối ứng” (countervailing duty) như đã giải thích ở trên, mà là một khái niệm khác mà Trump đã đề cập trong các bài phát biểu và chính sách thương mại của mình.
Reciprocal tax (thuế tương hỗ) là ý tưởng áp đặt mức thuế nhập khẩu lên hàng hóa từ một quốc gia khác dựa trên mức thuế mà quốc gia đó áp lên hàng hóa của Mỹ. Nói đơn giản, nếu một quốc gia đánh thuế cao vào sản phẩm Mỹ, thì Mỹ sẽ “đáp trả” bằng cách áp mức thuế tương tự (hoặc tương đương) lên sản phẩm của quốc gia đó khi nhập vào Mỹ. Trump thường dùng thuật ngữ này để nhấn mạnh sự “công bằng” trong thương mại, với lập luận rằng nhiều quốc gia đang áp thuế cao hơn lên hàng Mỹ so với thuế mà Mỹ áp lên hàng của họ.
Ví dụ: Nếu nước X áp thuế 20% lên ô tô Mỹ, Trump có thể đề xuất Mỹ cũng áp thuế 20% lên ô tô từ nước X, thay vì mức thuế thấp hơn hiện tại.
Khác biệt chính:
- Countervailing duty (thuế đối ứng) nhắm vào việc chống lại trợ cấp không công bằng từ chính phủ nước ngoài.
- Reciprocal tax (thuế có đi có lại) là phản ứng trực tiếp với mức thuế mà nước khác áp lên hàng hóa Mỹ, không liên quan đến trợ cấp.
Trump thường dùng cụm “reciprocal” để mô tả chính sách này, và nó phản ánh triết lý thương mại “ăn miếng trả miếng” của ông.