Điểm khiến “nhà tiền chế” hay chính xác hơn là nhà mô đun của Trung Quốc được ưa chuộng không nằm ở việc chúng rẻ hơn đơn thuần, mà vì chúng giúp chủ đầu tư tiết kiệm cả thời gian, nhân công lẫn chi phí tài chính, trong khi chất lượng ngày càng ổn định.
Có thể hình dung thay vì xây một tòa nhà từ đầu ngay tại công trường, Trung Quốc chia cả công trình thành những “khối Lego” khổng lồ. Các mô đun được sản xuất hoàn chỉnh trong nhà máy, đã có sẵn tường, sàn, hệ thống điện nước, thậm chí cả nội thất cơ bản. Sau đó, chúng được vận chuyển bằng tàu biển tới công trường và chỉ cần cẩu lên để lắp ráp.
Khi các mô đun đến nơi, hơn 90% công việc xây dựng đã hoàn thành từ trước. Tại công trường chỉ còn khoảng 10% khối lượng công việc, chủ yếu là lắp ghép các mô đun và hoàn thiện khu vực chung. Điều này giúp rút ngắn đáng kể thời gian thi công.
Chính tốc độ là lợi thế lớn nhất. Theo các doanh nghiệp Trung Quốc, thời gian xây dựng có thể ngắn hơn khoảng 60% so với phương pháp truyền thống. Chẳng hạn, một bệnh viện vốn mất khoảng 3 năm để xây dựng thì bằng công nghệ mô đun chỉ còn khoảng 1 năm 8 tháng.
Điều này đặc biệt hấp dẫn ở những quốc gia có chi phí nhân công rất cao. Một doanh nghiệp bất động sản tại Anh cho biết họ đã khảo sát nhiều nước nhưng cuối cùng vẫn chọn Trung Quốc vì không đối thủ nào cạnh tranh được về tổng chi phí. Với dự án nhà ở cho người cao tuổi, 63 mô đun được vận chuyển từ Trung Quốc sang cảng Southampton và chỉ mất khoảng 2 tuần để cẩu lắp hoàn chỉnh.
Tại Papua New Guinea, 84 mô đun được vận chuyển bằng đường biển từ Trung Quốc rồi ghép thành khách sạn hoàn chỉnh. Sau khi giai đoạn đầu thành công, chủ đầu tư tiếp tục đặt thêm nhiều đơn hàng cho các giai đoạn tiếp theo vì mô hình này giúp giảm đáng kể chi phí lao động và rút ngắn thời gian hoàn vốn.
Một lợi thế khác là sản xuất theo kiểu công nghiệp. Thay vì phụ thuộc vào thời tiết hay tay nghề của từng nhóm thợ tại công trường, các mô đun được chế tạo trên dây chuyền tự động, tương tự như sản xuất ô tô với robot hàn, kho thông minh và dây chuyền lắp ráp. Nhờ đó chất lượng đồng đều hơn và năng lực sản xuất có thể đạt khoảng 20.000 đến 30.000 mô đun mỗi năm tại một nhà máy.
Nhà mô đun cũng rất linh hoạt. Chúng có thể dùng để xây khách sạn, căn hộ, ký túc xá, văn phòng, bệnh viện, trường học hay trung tâm dữ liệu. Với các công trình như bệnh viện, từng mô đun còn có thể tháo rời để sửa chữa rồi lắp lại, hoặc di chuyển đến địa điểm khác khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Đằng sau thành công này còn là lợi thế về chuỗi cung ứng của Trung Quốc. Quốc gia này gần như làm chủ toàn bộ quy trình, từ thiết kế, sản xuất thép, chế tạo mô đun, tự động hóa nhà máy cho tới vận tải biển và lắp đặt ở nước ngoài. Việc kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị giúp giảm chi phí và giao hàng nhanh hơn nhiều đối thủ.
Nhờ những lợi thế đó, xuất khẩu nhà lắp ghép của Trung Quốc tăng rất nhanh. Theo số liệu được bài viết dẫn lại từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, giá trị xuất khẩu nhà lắp ghép trong giai đoạn 2015 đến 2025 đã gần tăng gấp đôi, còn riêng quý I/2026 tăng khoảng 45% so với cùng kỳ. Các sản phẩm này hiện đã được xuất khẩu tới hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Nhà mô đun của Trung Quốc được ưa chuộng vì giải quyết đúng ba vấn đề lớn nhất của ngành xây dựng hiện nay: xây nhanh hơn, chi phí thấp hơn và đưa công trình vào khai thác sớm hơn. Với các nhà đầu tư, việc một khách sạn, bệnh viện hay khu căn hộ hoàn thành sớm vài tháng thậm chí cả năm đồng nghĩa với việc thu hồi vốn nhanh hơn và giảm đáng kể rủi ro tài chính. Chính đó mới là lý do khiến mô hình này ngày càng được nhiều quốc gia lựa chọn.
